Studencki ruch protestu zagraża rządom Vučicia w wyrównanych wyborach w Serbii

Pełna analiza

Reuters opisuje wybory w Serbii jako bardzo wyrównane, a wynik pozostaje niepewny. Główną siłą wyzwania jest Student List (Lista Studencka, ruch wyrosły ze studenckich protestów). Protesty trwają od blisko dwóch lat i dotyczą korupcji. Aleksandar Vučić rządzi Serbią od lat, najpierw jako premier, potem jako prezydent, i jest związany z partią SNS (Serbska Partia Postępowa). Ruch bez tradycyjnych struktur partyjnych zbliżył się do rządzącego obozu. To rzadkie w kraju, w którym opozycja zwykle była rozbita. Dla zwykłego odbiorcy znaczy to, że przyszła polityka Serbii wobec UE i Rosji nie jest już przesądzona. Materiał źródłowy jest krótki, więc nie zawiera dokładnych sondaży ani wyników. Dlatego ich tu nie podaję.

Wpływy

• ·Serbia jest kandydatem do UE (Unii Europejskiej). Zmiana władzy mogłaby odblokować lub przyspieszyć negocjacje akcesyjne, które od lat stoją w miejscu.
• ·Serbia kupuje rosyjski gaz i nie dołączyła do sankcji wobec Rosji. Nowy rząd mógłby zmienić ten kurs. Dla Moskwy Belgrad to jeden z ostatnich przyjaznych partnerów w Europie.
• ·Dla inwestorów liczy się ryzyko polityczne. Serbskie obligacje (dług państwa) i dinar (waluta Serbii) mogą się wahać, jeśli wynik będzie sporny albo ruszą kolejne protesty.
• ·Na Bałkanach wynik będzie obserwowany w Bośni, Czarnogórze i Kosowie, bo Belgrad ma tam duży wpływ polityczny.

Co dalej

• →Jeśli różnica między blokami okaże się minimalna, głównym ryzykiem będzie spór o liczenie głosów i wynik w Belgradzie. Wtedy zobaczymy kolejne masowe protesty i presję na obserwatorów OBWE (Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie), a nie szybką zmianę władzy.
• →Jeśli Vučić utrzyma władzę, najbardziej prawdopodobne są koalicje z mniejszymi partiami, w tym mniejszości węgierskiej i bośniackiej. Te partie dostaną realny wpływ na skład rządu.

Sektory do śledzenia

• Serbskie obligacje i dinar (RSD)

  Niepewny wynik i możliwe protesty podnoszą ryzyko polityczne. Spór o liczenie głosów mógłby osłabić dinara i podnieść koszt zadłużenia państwa.

• Energetyka i gaz na Bałkanach

  Serbia zależy od rosyjskiego gazu, a rosyjski udział w NIS (serbskim koncernie naftowym) jest wrażliwym tematem. Zmiana rządu może wpłynąć na kontrakty i politykę wobec sankcji.

W przeszłości

Serbia, 5 października 2000: po wyborach prezydenckich opozycja ogłosiła zwycięstwo Vojislava Koštunicy nad Slobodanem Miloševiciem. Władza uznała tylko część wyniku. Masowe protesty w Belgradzie obaliły Miloševicia w ciągu dni. Lekcja: o losie władzy w Serbii decydował nie tyle wynik, ile to, czy ulica i służby go poparły.

Źródła

• BBC World Centrowe — Student movement takes Serbia's Vučić to the wire in neck-and-neck election