Sąd Najwyższy USA zezwolił administracji Trumpa na użycie spornej bazy danych do weryfikacji obywatelstwa wyborców
Decyzja pozwala porównywać listy wyborców z bazami imigracyjnymi jeszcze przed wyborami uzupełniającymi w 2026 roku; krytycy ostrzegają przed błędnym skreśleniem obywateli USA z rejestrów.
Pełna analiza
Sąd Najwyższy USA (SCOTUS — Supreme Court of the United States, najwyższy organ sądowniczy kraju, 9 sędziów mianowanych dożywotnio) zgodził się, żeby administracja prezydenta Donalda Trumpa mogła wykorzystać kontrowersyjną bazę danych do sprawdzania, czy osoby zarejestrowane do głosowania są obywatelami USA. Chodzi najprawdopodobniej o system SAVE (Systematic Alien Verification for Entitlements — baza prowadzona przez USCIS, czyli Urząd ds. Obywatelstwa i Imigracji USA, stworzona pierwotnie do weryfikacji uprawnień do świadczeń socjalnych, nie do wyborów). Krytycy, w tym organizacje broniące praw obywatelskich, ostrzegają, że baza zawiera nieaktualne lub niekompletne dane — na przykład osoby, które uzyskały obywatelstwo po imigracji, mogą wciąż figurować w niej jako cudzoziemcy. W praktyce oznacza to ryzyko, że legalni obywatele USA zostaną błędnie usunięci z list wyborczych tuż przed głosowaniem. Decyzja nie oznacza automatycznych czystek na listach — to lokalne władze stanowe zdecydują, czy i jak z bazy skorzystać.
Wpływy
- ·Stanowe komisje wyborcze (zwłaszcza w stanach z republikańską większością, np. Teksas, Georgia, Ohio) zyskują nowe narzędzie do porównywania rejestrów wyborców przed wyborami uzupełniającymi w listopadzie 2026 roku
- ·Naturalizowani obywatele USA i rdzenni Amerykanie bez standardowych dokumentów tożsamości są statystycznie najbardziej narażeni na błędne oznaczenie jako niecudzoziemcy nieuprawnieni do głosowania
- ·Organizacje takie jak ACLU (American Civil Liberties Union — czołowa organizacja broniąca praw obywatelskich w USA) zapowiadają kolejne pozwy sądowe na poziomie poszczególnych stanów
- ·Decyzja zapadła w tzw. trybie nadzwyczajnym (emergency docket), czyli bez pełnego ustnego wysłuchania stron i bez szczegółowego uzasadnienia większości sędziów
Co dalej
- →Jeśli stany swingujące (Arizona, Georgia, Nevada) zaczną masowo korzystać z bazy przed wyborami uzupełniającymi w listopadzie 2026, spodziewaj się fali pozwów zbiorowych i wniosków o wstrzymanie czystek list wyborczych w sądach federalnych niższej instancji jeszcze przed październikiem 2026
- →USCIS może zostać zasypany wnioskami o korektę statusu w bazie SAVE — co historycznie (np. przy programie E-Verify) prowadziło do wielomiesięcznych opóźnień w rozpatrywaniu spraw
- →Sprawa może wrócić do Sądu Najwyższego w pełnym trybie (na wokandę z ustnym wysłuchaniem) w 2027 roku, jeśli któryś ze stanów wprowadzi na jej podstawie usunięcia z list na dużą skalę i wywoła to spór konstytucyjny o prawo do głosowania
Sektory do śledzenia
Spory sądowe o listy wyborcze w stanach swingujących
To tam decyzja przełoży się na realne usunięcia z rejestrów przed wyborami 2026 i wywoła najszybszą reakcję prawną organizacji obywatelskich
USCIS i baza SAVE
Urząd nie był projektowany do obsługi zapytań wyborczych na masową skalę, więc wzrost liczby zapytań może ujawnić błędy w danych i opóźnienia systemowe
Orzecznictwo dot. trybu nadzwyczajnego (emergency docket) Sądu Najwyższego
To kolejna decyzja podjęta bez pełnego uzasadnienia, co budzi krytykę nawet wśród części prawników niezwiązanych z żadną ze stron sporu
W przeszłości
Podobny mechanizm to program Interstate Crosscheck uruchomiony w 2005 roku przez sekretarza stanu Kansas Krisa Kobacha, porównujący listy wyborców między stanami — badanie Stanford University i Harvard University z 2017 roku wykazało, że na każdy faktycznie wykryty przypadek podwójnego głosowania przypadało około 200 błędnie oznaczonych legalnych wyborców; program zawieszono w 2019 roku po falach pozwów sądowych.
Nieoczywiste
Baza, o której mowa, została pierwotnie zaprojektowana do sprawdzania uprawnień imigrantów do świadczeń socjalnych, a nie do weryfikacji wyborców — jej dokładność nigdy nie była audytowana pod kątem zastosowań wyborczych. Do tego decyzja zapadła w tzw. trybie nadzwyczajnym (emergency docket), czyli szybkim postępowaniu bez pełnego ustnego wysłuchania stron, więc sędziowie większości nie opublikowali pełnego uzasadnienia prawnego — co oznacza, że precedens prawny pozostaje niejasny aż do ewentualnego pełnego rozpatrzenia sprawy.
Spór narracji
Strona lewicowo-centrowa
„„To narzędzie do cichego pozbawiania prawa głosu naturalizowanych obywateli i mniejszości, ukryte pod pozorem ochrony integralności wyborów” — stanowisko organizacji broniących praw obywatelskich, w tym ACLU.”
Strona prawicowo-centrowa
„„Obywatelstwo to podstawowy warunek prawa do głosowania, a stany mają obowiązek i prawo weryfikować listy wyborcze za pomocą dostępnych baz federalnych” — stanowisko administracji Trumpa i republikańskich sekretarzy stanu.”
Źródła
- BBC World Centrowe — US Supreme Court allows Trump to use controversial database to check voter citizenship