Xi Jinping złożył pierwszą pełną wizytę państwową w USA od 2015 roku, ale efekty rozmów z Trumpem są niejasne

Pełna analiza

Prezydent Trump przyjął przywódcę Chin Xi Jinpinga w Waszyngtonie z pełnym ceremoniałem: wspólną wizytą w National Archives oraz kolacją państwową w Białym Domu, czyli najwyższą formą dyplomatycznego honoru, jaką USA oferują zagranicznemu gościowi. To pierwsza tego typu wizyta chińskiego przywódcy w USA od 2015 roku (wtedy gościem był Barack Obama). Mimo ciepłej oprawy wizualnej, według agencji AP eksperci ds. Chin nie są zgodni, co konkretnie ustalono — żadna ze stron nie opublikowała wspólnego oświadczenia ani komunikatu końcowego, co w dyplomacji tej rangi jest nietypowe i zwykle oznacza brak konsensusu w twardych sprawach. Tematami, które zwyczajowo dominują na takich szczytach, są cła handlowe (w tym stawki nałożone w ramach sekcji 301 amerykańskiego prawa handlowego, pozwalającej karać kraje za nieuczciwe praktyki handlowe), eksport zaawansowanych chipów do Chin, status Tajwanu oraz chiński eksport metali ziem rzadkich używanych m.in. w elektronice i uzbrojeniu — źródła nie precyzują jednak, które z nich faktycznie poruszono. Prawicowy tygodnik National Review poświęcił wizycie zaledwie jedno zdanie w cotygodniowym przeglądzie wydarzeń, umieszczając ją obok niepowiązanej sprawy publicznego wyznania dziennikarki Nikole Hannah-Jones — co samo w sobie sugeruje, że redakcja nie potraktowała szczytu jako wydarzenia pierwszoplanowego. Dla przeciętnego Amerykanina i Polaka obserwującego globalną politykę kluczowe pytanie brzmi: czy ocieplenie wizerunkowe przełoży się na realne złagodzenie napięć handlowych i technologicznych, czy to głównie spektakl bez konsekwencji.

Wpływy

• ·Brak wspólnego oświadczenia po szczycie — nietypowe dla wizyt tej rangi, sugeruje brak porozumienia w kluczowych spornych kwestiach
• ·Media o różnych sympatiach politycznych różnie ważą temat: AP poświęca mu osobną analizę, National Review — jedno zdanie w przeglądzie tygodnia
• ·Sektor technologiczny (eksport chipów, np. Nvidia) i rolniczy (eksport soi z USA do Chin) pozostają w zawieszeniu do czasu konkretnych ustaleń
• ·Rynki chińskie i amerykańskie prawdopodobnie wstrzymają się z reakcją do publikacji szczegółów, jeśli takie się pojawią w kolejnych dniach

Co dalej

• →Jeśli w ciągu 2-3 tygodni nie pojawi się konkretny komunikat handlowy, spółki eksportujące chipy do Chin (np. Nvidia, ticker NVDA) i rolnicze giganty eksportu soi (ADM, Bunge) będą traktować szczyt jako wydarzenie czysto wizerunkowe, a nie sygnał do zmiany prognoz
• →Brak deklaracji ws. Tajwanu oznacza, że kwestia sprzedaży broni i status Tajwanu wróci jako temat przy najbliższym posiedzeniu Kongresu USA ws. budżetu obronnego — warto śledzić fundusze notowane na Tajwanie (np. spółkę TSMC) pod kątem zmienności
• →Jeśli Chiny nie ogłoszą złagodzenia kontroli eksportu metali ziem rzadkich, spółki takie jak amerykańska MP Materials (jedyny duży producent tych metali poza Chinami) mogą zyskać na znaczeniu strategicznym niezależnie od wyniku szczytu

Sektory do śledzenia

• Półprzewodniki i eksport chipów (Nvidia, ASML)

  Kontrola eksportu zaawansowanych chipów do Chin to jeden ze stałych punktów sporu USA-Chiny; brak wzmianki o ustępstwach w źródłach sugeruje, że temat pozostaje otwarty

• Rolnictwo eksportowe (soja, kukurydza — ADM, Bunge)

  Chińskie zakupy amerykańskiej soi to tradycyjny 'gest dobrej woli' przy takich szczytach, ale historia (Phase One Deal z 2020 r.) pokazuje, że deklaracje rzadko są w pełni realizowane

• Metale ziem rzadkich (MP Materials, chińskie kontrole eksportowe)

  Chiny kontrolują większość globalnej produkcji tych surowców; ich polityka eksportowa to realny wskaźnik, czy odprężenie jest faktyczne, czy tylko wizerunkowe

W przeszłości

Umowa handlowa 'Phase One' z 15 stycznia 2020 r. między Trumpem a Chinami zawierała zobowiązanie Pekinu do zakupu dodatkowych 200 mld USD amerykańskich towarów w ciągu dwóch lat — według Peterson Institute Chiny zrealizowały ostatecznie tylko około 58% tej obietnicy. Lekcja: efektowne szczyty handlowe USA-Chiny często kończą się deklaracjami, które nie są w pełni wykonywane.

Źródła

• NPR News Lewicowo-centrowe — Trump gave Xi Jinping a warm welcome. What did the talks accomplish?
• National Review Prawicowe — The Week: Xi Comes to D.C.