Kalifornia głosuje nad podatkiem 5% od majątku miliarderów (Prop 40), który ma zebrać ok. 100 mld USD
Propozycja referendalna (Proposition 40) ma załatać dziurę w budżecie zdrowotnym po cięciach federalnego Medicaid, ale spór w związkach zawodowych może ją utopić.
Pełna analiza
Kalifornia rozważa wprowadzenie tzw. podatku od miliarderów (Prop 40 — inicjatywa referendalna, głosowana bezpośrednio przez wyborców, a nie przez parlament stanowy) w wysokości 5% od majątku netto najbogatszych mieszkańców stanu. Wpływy, szacowane na około 100 miliardów dolarów, mają trafić głównie na Medicaid (Medi-Cal w Kalifornii) — publiczne ubezpieczenie zdrowotne dla osób o niskich dochodach — po tym, jak rząd federalny w Waszyngtonie ograniczył jego finansowanie. Problem w tym, że SEIU California (Service Employees International Union — duża centrala związkowa zrzeszająca m.in. pracowników opieki zdrowotnej) zachowała neutralność wobec inicjatywy, mimo że wyszła ona od jednej z jej własnych unii członkowskich. Bez pełnego poparcia SEIU, które dysponuje pieniędzmi i infrastrukturą do kampanii referendalnej, Prop 40 może przegrać w głosowaniu mimo poparcia opinii publicznej dla samej idei opodatkowania bardzo bogatych. Dla przeciętnego Kalifornijczyka stawka jest prosta: to pieniądze, które mają zatrzymać cięcia w publicznej opiece zdrowotnej dla milionów osób korzystających z Medi-Cal.
Wpływy
- ·Budżet stanu Kalifornia — potencjalnie 100 mld USD dodatkowych wpływów, głównie na Medi-Cal
- ·SEIU California i jej unie członkowskie — wewnętrzny spór osłabia siłę kampanii referendalnej
- ·Ok. 180 miliarderów mieszkających w Kalifornii (dane Forbes) — bezpośredni cel podatku
- ·Szpitale i świadczeniodawcy Medicaid — zależni od wyniku głosowania w kwestii finansowania
Co dalej
- →Jeśli Prop 40 przejdzie, spodziewaj się fali pozwów sądowych powołujących się na klauzulę jednolitości podatkowej (uniformity clause) w konstytucji Kalifornii — podobny mechanizm zablokował część reformy podatkowej w Illinois w 2020 roku
- →Firmy zarządzania majątkiem (wealth management) w Kalifornii — np. w Menlo Park i Beverly Hills — odnotują wzrost zapytań o przenoszenie rezydencji podatkowej do Nevady lub Teksasu jeszcze przed ewentualnym wejściem podatku w życie
- →SEC filings i formularze 13D/13G dużych holdingów miliarderów (np. udziały w Tesli, Meta) mogą pokazać przyspieszone transfery akcji do trustów offshore w miesiącach poprzedzających głosowanie
Sektory do śledzenia
Doradztwo podatkowe i wealth management
Popyt na strategie relokacji rezydencji podatkowej rośnie zawsze przed głosowaniami nad podatkami majątkowymi w USA.
Spółki notowane, w których miliarderzy z Kalifornii mają duże pakiety (Tesla, Meta, Nvidia)
Podatek od majątku netto może wymusić sprzedaż akcji przez insiderów w celu zapłaty podatku, co zwiększa presję podażową na kurs.
Sektor opieki zdrowotnej w Kalifornii (Medi-Cal, szpitale publiczne)
Bezpośredni beneficjent środków z podatku — losy Prop 40 decydują o skali dalszych cięć.
W przeszłości
Proposition 30 w Kalifornii (2012) wprowadziła dopłatę podatkową 1-3% dla dochodów powyżej 250 tys.-1 mln USD i zebrała ok. 6-9 mld USD rocznie na edukację; badanie Stanford wykazało wtedy tylko minimalną migrację najbogatszych mieszkańców ze stanu.
Nieoczywiste
Estymacja 100 mld USD wpływów opiera się na majątku zaledwie ok. 180 miliarderów mieszkających w Kalifornii (dane Forbes) — to skrajnie wąska i zmienna baza podatkowa. Spadek wycen kilku megaspółek technologicznych o 20-30% albo przeprowadzka nawet kilkunastu osób do Nevady czy Teksasu może zredukować realne wpływy o połowę, znacznie poniżej deklarowanej kwoty, co rzadko pojawia się w debacie publicznej skupionej na samej idei 'opodatkowania bogatych'.
Spór narracji
Strona lewicowo-centrowa
„Jacobin: krytykuje neutralność SEIU California wobec inicjatywy wywodzącej się z jej własnej unii członkowskiej, sugerując, że wewnętrzna polityka związkowa może storpedować podatek korzystny dla systemu opieki zdrowotnej milionów mieszkańców.”
Źródła
- Jacobin Lewicowe — A Union Feud Shouldn’t Sink California’s Billionaire Tax